Zijn de speekseltesten een hoax?
Ik test vier wilde verhalen (Hoaxen) op hun waarheidsgehalte:
1. Politie kan met speekseltesten cannabisgebruik van weken geleden aantonen.
Neen, dat kan maar tot 14 uur geleden!
2. Als je de mond spoelt met Listerine kun je de speekseltest saboteren.
Ja, dat zou wel eens waar kunnen zijn!
3. Als een test postitief aangeeft, betekent dat dús dat je onder invloed van THC bent.
Neen, de test meet alleen de THC afvalproducten!
4. Rijden onder invloed van cannabis is levensgevaarlijk
Dat valt wel mee, vooral als je een uurtje wacht!
Over speekseltesten en hoe je ze kunt omzeilen
CDA en ChristenUnie vinden dat drugsgebruik in het verkeer absoluut niet mag. "Een beetje drugsgebruik bestaat niet", stelt Sander de Rouwe van het CDA. Ernst Cramer (ChristenUnie): "We weten niet in welke mate drugs het rijgedrag beïnvloeden, zoals met alcohol wel het geval is. Laten we dan beginnen met zero tolerance."
Het komend jaar wil de Nederlandse politie speekseltests gebruiken in het verkeer om cannabis gebruik te signaleren. Ik zeg met name signaleren, omdat de test niet aangeeft of men onder invloed is, maar alleen dát er ergens in de afgelopen 14 uren cannabis is gebruikt. De speekseltest is dus niet erg nauwkeurig. Als de speekseltest positief uitvalt, is dat geen bewijs dat je onder invloed bent en volgt daarom automatisch een bloedtest. Nu doen er verhalen de ronde dat de speekseltest cannabisgebruik van wel een week geleden kan aantonen. Als dat waar zou zijn dan kan een normale Nederlander die auto rijdt nooit meer een joint opsteken in zijn vrije tijd. "Een uitgelezen gelegenheid voor de repressieven om cannabisgebruik via een omweg alsnog de kop in te drukken", denkt het achterdochtig brein.
Allerlei drugstesten
Reden genoeg om eens in de materie te duiken. Ik zocht uit waar je in Nederland aan speekseltests kunt komen. Nou dat bleek gemakkelijk. Op www.testjezelf.nu kun je een keur aan testjes kopen, zwangerschapstesten en ovulatietesten waarmee je kunt bepalen wat haar vruchtbare dagen zijn, maar ook een vruchtbaarheidstest voor mannen. En natuurlijk allerlei drugstesten. De testen zijn gebaseerd op speeksel of urine samples. De urinetesten zijn betrouwbaarder, maar de speekseltesten zijn wel veel makkelijker uit te voeren. Ik heb van beide soorten enkele testjes aangeschaft om ze eens aan een praktijkonderzoek te onderwerpen. De urinetest signaleert alléén cannabisgebruik, terwijl de speekseltest in één keer de zes meest gebruikte drugs aangeeft.
Ouders
Je krijgt een grote doos met daarin telkens drie testjes, "dezelfde als die we gaan leveren aan de Nederlandse politie" verzekert de website van testjezelf.nu. In een begeleidend foldertje wordt het testen duidelijk uitgelegd, maar ook wordt ineens een deel van hun doelgroep duidelijk: bange, onwetende ouders met als slachtoffers hun eigen kinderen! "De testjes zijn ook héél handig voor ouders om kinderen te testen op gebruik van allerlei drugs", stelt de folder wervend. De folder legt ook even uit wat je moet doen als je kind positief test," niet boos worden, rustig blijven en de jongere voorstelen contact op te nemen met de huisarts of verslavingszorginstellingen". Je zult als jongere je ouders maar met een benepen gezicht op je afkrijgen, zwaaiend met zo'n testsetje voor je neus. Dan krijg je toch gelijk zin in een dikke joint, een vette lijn of een doos met pillen!
Clean
Om de test te doen moest ik eerst clean zijn. Nou stond op de gebruiksaanwijzing dat de speekseltest tot 14 uur na consumptie gebruik kan aantonen en de urinetest 4-5 dagen. Dat betekende dus voor mij minstens twee dagen niet blowen, de speekseltest diende dan "clean" aan te geven. De eerste test die ik na een aantal dagen THC- onthouding deed was de urinetest, die gaf perfect positief aan. Dat klopte helemaal, want ik had twee dagen geleden nog gerookt en de urine test geeft gebruik aan tot 5 dagen geleden. Na de positieve urinetest deed ik de eerste speekseltest die negatief (clean) aangaf. Dat was een geruststelling. De speekseltest geeft dus inderdaad alleen maar gebruik aan als dat binnen de afgelopen 14 uur is. Zo staat het ook in de gebruiksaanwijzing. Dat politie straks met een speekseltest cannabisgebruik kan aantonen van een week of langer geleden is dus een fabeltje dat bewust niet wordt tegengesproken om mensen bang te maken en te houden! Dat is dus de eerste hoax busted?!
In the name of Science
Toen kon ik in the "name of science" wat THC consumeren. Het werd een vette pijp met Hollandse hasj en daarna nog wat trekjes van de altijd gereedstaande verdamper van Evert (De Rolls weetjewel). Na een half uurtje deed ik een tweede speekseltest die inderdaad géén streepje aangaf en dus gebruik van cannabis correct registreerde. Nou was dat ontbrekende streepje niet echt duidelijk afwezig, maar dat kan ook aan de pijp hebben gelegen. Na nog een half uurtje kwam de grote truuk. Ik had herhaaldelijk gelezen dat de mond spoelen met Listerine mondwater de speekseltest zou beïnvloeden, dus de mond fors gespoeld. Nou ben ik geen voorstander van stoned in de auto zitten, maar zoals we weten is de high van roken of verdampen na een uurtje grotendeels uitgewerkt en zijn mensen geneigd gewoon weer de straat op te gaan. Een uur na het blowtje deed ik dus mijn derde speekseltest en tot mijn verbazing gaf die aan dat ik clean was! De tweede hoax is dus vermoedelijk waar?
Doe 't zelf
Het lijkt er wel op dat er een deuk in het speekselverhaal is geslagen, immers je wacht een uurtje, tot je niet meer zo high bent, spoelt je mond eens goed met Listerine en klaar is Kees! Maar is dat wel zo? Het kan immers zo zijn dat mijn speeksel andere testresultaten geeft, je ziet in de literatuur wel vaker dat bij sommige mensen er hoe dan ook geen cannabisgebruik aantoonbaar was. Ik kan ook een fout gemaakt hebben. Ik heb de twee bewuste tests immers uitgevoerd nádat ik gerookt had en dan dien je voorzichtig te zijn met opzienbarende conclusies! De enige manier om dat echt uit te vinden is als een grotere groep mensen de Listerinetest eens herhaalt.
Wernard Bruining, Tiel, 22 januari 2010
